Jak dbać o wełnę: praktyczne wskazówki
Wełna to materiał o wyjątkowych właściwościach i ogromnym potencjale użytkowym — zarówno w akcesoriach, jak i odzieży codziennej. Aby jednak zachowała swój wygląd i funkcjonalność przez lata, wymaga świadomej pielęgnacji i właściwego przechowywania. Eliminowanie moli, zapobieganie kurczeniu i kontrolowanie mechacenia sprawią, iż będziesz cieszyć się swoimi wełnianymi ubraniami przez długi czas.
12/11/20253 min read
Wełna – niezależnie czy jest to merynos, alpaka, moher czy klasyczna owcza – to włókno o wyjątkowych właściwościach: grzeje, oddycha, odprowadza wilgoć, jest sprężysta i odporna na brud. Jednak, jak każde naturalne włókno, wymaga odpowiedniej pielęgnacji. Poniżej znajdziesz zestawienie najważniejszych problemów oraz praktyczne sposoby na ich rozwiązanie.
1. Mole – największy wróg wełny
Mole odzieżowe (Tineola bisselliella) nie jedzą wełny jako takiej; robią to ich larwy, które żywią się keratyną. Natomiast dorosłe mole są przyciągane przez zabrudzenia: pot, sebum, resztki jedzenia, a nawet zapach człowieka. Na brudnych ubraniach chętniej składają jaja.
Jak zapobiegać?
Czystość przede wszystkim. Zanim odłożysz sweter na sezon, upewnij się, że jest czysty.
Przechowywanie w zamknięciu. Szczelne pudełka lub worki z zamkami są bardzo skuteczne.
Naturalne zapachy odstraszające mole. Saszetki z lawendą, cedrem, goździkami, tymiankiem lub chmielem odstraszają mole, choć nie eliminują ich całkowicie. Jeśli nie masz saszetek z suszonymi ziołami, można użyć olejków eterycznych (nigdy nie aplikuj ich bezpośrednio na ubrania - możesz dodać kilka kropel na chusteczkę i położyć ją w szafie). Można również położyć w szafie kawałki szarego mydła - za jego zapachem mole również nie przepadają.
Mrożenie. Jeśli podejrzewasz obecność larw, włóż wełnianą rzecz na 48 godzin do zamrażarki, a następnie dobrze wywietrz.
Co jeśli zauważysz dziury?
Zamroź wszystkie zagrożone wełniane ubrania. Następnie oczyść szafę i zabezpiecz ją środkiem odstraszającym.
2. Kurczenie się wełny w praniu (filcowanie)
Większość włókien wełnianych ma łuskowatą strukturę – tarcie, wysoka temperatura lub nagłe zmiany temperatury powodują, że łuski zahaczają o siebie i zbiegają się, tworząc filc.
Jak tego uniknąć?
Pierz ręcznie w chłodnej wodzie (30°C lub mniej) lub w trybie "wełna" / "pranie ręczne" w pralce. Unikaj gwałtownych zmian temperatury.
Nie pocieraj i nie skręcaj wełny, nie używaj trybu wirowania w pralce. Zamiast tego po wypraniu owiń wełnianą rzecz w czysty ręcznik i odciśnij. Ręcznik zabierze większość wilgoci, ale nie zdeformuje wełnianej rzeczy.
Używaj specjalnego płynu do prania wełny.
Susz na płasko, nigdy w suszarce bębnowej. Jeśli powiesisz mokrą wełnianą rzecz, rozciągnie się pod wpływem własnego ciężaru. Rozłóż rzecz na płasko na suszarce i pozostaw do wyschnięcia.
3. Mechacenie
Wełna, zwłaszcza miękka, może się mechacić w miejscach, w których dochodzi do tarcia.
Jak temu przeciwdziałać?
Delikatnie usuwać zmechacenia golarką do ubrań lub grzebykiem.
Większość wełnianych swetrów mechaci się głównie na początku użytkowania – po jednym lub dwóch cyklach delikatnego usunięcia zmechaceń problem zwykle zanika.
4. Nieprzyjemny zapach wełny – skąd się bierze i co z nim zrobić
Naturalny zapach lanoliny bywa dla niektórych osób nieprzyjemny. Lanolina to naturalny tłuszcz chroniący włókno przed wilgocią. Wilgoć aktywuje zapach lanoliny, dlatego mokre ubrania z wełny mogą wydawać bardziej intensywny zapach.
Jak w łatwy sposób zneutralizować ten zapach jeśli nas drażni?
Delikatne pranie w chłodnej wodzie z dodatkiem łagodnego detergentu do wełny. Wiele produktów traci zapach już po pierwszym praniu.
Wietrzenie na świeżym powietrzu. Wełna łatwo oddaje zapachy do otoczenia.
Namoczenie w wodzie z odrobiną octu (1–2 łyżki na 5 litrów). Ocet neutralizuje naturalne zapachy i nie uszkadza włókna.
Jak przechowywać i użytkować wełnę, aby służyła latami
Często wietrz, rzadko pierz. Wełna sama pozbywa się zapachów; częste pranie skraca jej życie.
Przechowuj na półce, nie na wieszaku. Tylko dzianiny o bardzo stabilnym splocie mogą wisieć na wieszaku.
Chroń przed wilgocią. Zbyt wilgotne otoczenie sprzyja rozwojowi bakterii i pleśni.
Mamy nadzieję, iż te proste wskazówki zostaną Twoimi nawykami w dbaniu o ubrania z wełny. Wystarczy odrobina dbałości która pomoże wyeliminować jakiekolwiek problemy związane z wełną i cieszyć się jej ciepłem, ekologicznością i korzyściami prozdrowotnymi.
